Kinh nghiệm thiết kế web chuyên nghiệp từ thực chiến

Không ít chủ doanh nghiệp tìm đến chúng tôi sau khi website đã ra mắt được vài tháng. Trang nhìn rất ổn, màu sắc hài hòa, nhưng mở trên điện thoại thì tải chậm. Khách muốn đặt hàng lại loay hoay mãi mà không thấy nút đâu. Gặp tình huống này khá thường xuyên, và mỗi lần như vậy chúng tôi lại nhắc một điều: kinh nghiệm thiết kế web chuyên nghiệp không nằm ở việc làm cho đẹp. Nó nằm ở việc làm cho website dễ dùng, tải nhanh và phục vụ đúng mục tiêu kinh doanh.

Bài viết này tổng hợp những kinh nghiệm mà đội ngũ chúng tôi thấy có tác dụng rõ rệt nhất khi làm việc với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Với mỗi điểm, chúng tôi sẽ nêu tiêu chí cần đạt, loại hình doanh nghiệp nào phù hợp và những hạn chế bạn nên biết trước. Có những điều chúng tôi cũng không dám khẳng định cho mọi hoàn cảnh, và chúng tôi sẽ nói rõ phần nào cần kiểm chứng thêm.

Trước hết, xác định website để làm gì

Đây là bước bị bỏ qua nhiều nhất. Mỗi lần bắt đầu dự án, đội ngũ chúng tôi thường hỏi khách một câu đơn giản: website này để bán hàng, để thu thập khách hàng tiềm năng, hay chỉ để giới thiệu thương hiệu? Câu trả lời gần như quyết định toàn bộ cấu trúc phía sau.

Một trang bán lẻ cần giỏ hàng và thanh toán thật rõ ràng. Một trang dịch vụ lại cần form liên hệ đặt ở vị trí dễ thấy, cùng phần chứng minh năng lực như dự án đã làm và đánh giá của khách hàng cũ.

Chúng tôi từng làm việc với một chủ phòng khám muốn có nhiều tính năng giống sàn thương mại điện tử, trong khi nhu cầu thật sự chỉ là để bệnh nhân đặt lịch. Sau buổi làm việc nội bộ, họ cắt bớt gần một nửa tính năng định làm và bàn giao sớm hơn dự kiến. Cái giá phải trả là vài buổi họp để thống nhất mục tiêu, nhưng bù lại bạn không phải phá đi làm lại từ đầu.

Người dùng điện thoại quyết định phần lớn trải nghiệm

Responsive, tức bố cục tự co giãn theo kích thước màn hình, giờ không còn là tính năng cộng thêm. Khi kiểm tra, đừng chỉ kéo nhỏ cửa sổ trình duyệt trên máy tính rồi cho là xong. Hãy mở website trên ít nhất hai thiết bị thật: một máy đời mới và một máy đã dùng vài năm.

Chúng tôi từng gặp trường hợp giao diện trên máy tính hoàn hảo, nhưng trên điện thoại đời cũ, nút thanh toán bị đẩy ra ngoài màn hình. Lỗi này không hiện ra khi kiểm tra bằng công cụ giả lập, nên cách duy nhất để phát hiện là thử thật. Hướng làm này đặc biệt phù hợp với bán lẻ và dịch vụ địa phương, nơi khách tìm kiếm chủ yếu bằng điện thoại. Tuy vậy, nhiều giao diện đẹp trên màn hình lớn vẫn có thể vỡ bố cục trên máy cũ, và đó là điều phải kiểm chứng bằng thực tế.

Tốc độ tải trang và những thứ đang kéo chậm website

Ảnh sản phẩm nặng là thủ phạm số một. Một bức ảnh xuất thẳng từ máy ảnh có thể nặng vài megabyte, trong khi người dùng chỉ cần xem ở kích thước vừa phải. Nén ảnh trước khi đưa lên là việc rất đơn giản nhưng hiệu quả.

Thứ hai là plugin. Đội ngũ chúng tôi thường thấy website cài hơn hai mươi tiện ích, trong đó chỉ dùng thực sự bốn đến năm cái. Mỗi tiện ích thừa đều kéo theo thêm mã cần tải, và cộng dồn lại thành độ trễ đáng kể.

Hosting cũng đóng vai trò quan trọng. Gói rẻ có thể đủ cho một trang giới thiệu vài mục, nhưng website có nhiều hình ảnh hoặc lượng truy cập tăng đều thì cần gói phù hợp quy mô hơn. Đừng tin hoàn toàn các con số tốc độ ghi trong quảng cáo. Hãy đo bằng công cụ kiểm tra tốc độ trang, và đo lại sau khi đã có khách thật truy cập, vì tốc độ thay đổi theo lượng người dùng và thời điểm.

Làm sao để khách tìm được thứ họ cần

Quy tắc chúng tôi hay áp dụng là người dùng nên tìm được thông tin chính trong khoảng ba lần bấm. Nếu phải bấm năm, sáu lần, phần lớn sẽ rời đi. Tên mục trong menu cũng cần dùng ngôn ngữ khách hay gọi, chứ không phải tên nội bộ mà chính doanh nghiệp quen dùng.

Với website có nhiều danh mục sản phẩm hay dịch vụ, cấu trúc phân cấp rõ ràng là bắt buộc. Nhưng với website chỉ vài trang thì cấu trúc quá phức tạp lại gây rối. Chúng tôi từng thấy một trang giới thiệu tám trang mà menu đến ba cấp con. Khách không biết nên bấm vào đâu. Điều này cho thấy cần cân nhắc quy mô thực tế, thay vì sao chép nguyên mẫu của một website lớn.

Nội dung phải trả lời đúng câu hỏi của khách

Mỗi trang nên trả lời một câu hỏi cụ thể. Lấy ví dụ trang dịch vụ nha khoa: thay vì chỉ liệt kê tên dịch vụ như trám răng hay niềng răng, nên giải thích rõ quy trình gồm những bước nào, thời gian điều trị dự kiến bao lâu và chi phí tham khảo nằm trong khoảng nào. Khách vào website để tìm câu trả lời, nên nội dung càng sát câu hỏi thực tế thì khả năng chuyển đổi càng cao.

Viết tốt đòi hỏi người viết hiểu cả ngành lẫn cách khách hàng tìm kiếm. Không phải đơn vị thi công nào cũng có sẵn năng lực này, và đó cũng là lý do đội ngũ chúng tôi thường đề nghị khách chuẩn bị nội dung song song với phần giao diện, thay vì để đến cuối mới làm.

Nút kêu gọi hành động đặt ở đâu là hợp lý

Nút liên hệ hoặc đặt hàng cần nằm ở vị trí người dùng nhìn thấy ngay, không nên chôn ở cuối trang. Tuy vậy, đặt quá nhiều nút cũng khiến người xem bối rối. Chúng tôi thường chọn một hành động chính cho mỗi trang, như gọi điện hoặc đặt lịch, và giữ các hành động phụ ở mức nhẹ hơn, chẳng hạn xem thêm hay tải tài liệu.

Bảo mật và chứng chỉ SSL không nên xem nhẹ

SSL là chứng chỉ giúp đường dẫn chuyển sang HTTPS, mã hóa dữ liệu truyền giữa trình duyệt và máy chủ. Nói dễ hiểu, thông tin khách nhập vào form sẽ không bị đọc trộm trên đường truyền. Mọi website có form liên hệ hay thanh toán đều nên có chứng chỉ này. Trình duyệt hiện nay cũng cảnh báo khá gắt với trang không dùng HTTPS, và điều đó ảnh hưởng trực tiếp đến niềm tin của khách.

Ngoài SSL, bạn cần cập nhật phần mềm nền tảng định kỳ và sao lưu dữ liệu thường xuyên. Chi phí bảo trì thường phát sinh sau khi bàn giao, nên hãy hỏi rõ điều này trước khi ký hợp đồng để tránh bất ngờ về sau.

SEO nên được tính từ ngày đầu thiết kế

SEO là cách giúp công cụ tìm kiếm hiểu website đang nói về điều gì. Nhiều người nghĩ cứ làm xong giao diện rồi tính SEO sau, nhưng cấu trúc đường dẫn, thẻ tiêu đề và tốc độ tải đều phải được cân nhắc ngay từ đầu. Sửa lại sau khi website đã có nội dung thường tốn kém và mất thời gian hơn nhiều.

Cần nói thẳng: SEO là quá trình dài hơi. Website mới ra mắt chưa thể lên đầu kết quả tìm kiếm ngay được. Chúng tôi luôn khuyên khách tránh những lời hứa thứ hạng nhanh chóng, vì thị trường này không vận hành theo kiểu đó. Trước khi bắt đầu, bạn nên đọc qua những điều cần biết trước khi thuê đơn vị thi công để chuẩn bị đủ câu hỏi cho đơn vị bạn định hợp tác.

Chọn hướng thi công và đơn vị thực hiện

Thông thường có ba hướng: tự xây bằng công cụ có sẵn, thuê theo gói có khuôn mẫu, hoặc thuê đơn vị làm riêng. Tự xây giúp tiết kiệm chi phí nhưng tốn nhiều thời gian học và thử nghiệm. Gói mẫu nhanh và rẻ, nhưng khó tạo khác biệt cho thương hiệu. Làm riêng thì tốn kém hơn, nhưng phù hợp với dự án có tính năng phức tạp.

Rẻ chưa chắc đã an toàn. Khi lựa chọn đơn vị, hãy hỏi rõ bạn có được bàn giao mã nguồn không, bảo hành kéo dài bao lâu, và ai đang giữ quyền truy cập tên miền cùng hosting. Đây là những chi tiết mà chúng tôi thấy nhiều khách bỏ qua và phải trả giá về sau. Nếu đang cần đối tác triển khai website bán hàng, bạn có thể xem qua dịch vụ thiết kế website bán hàng chuyên nghiệp để so sánh năng lực và quy trình.

Theo dõi số liệu và cải thiện liên tục

Website sau khi vận hành mới là lúc cần đo đạc thật sự. Hãy theo dõi lượt truy cập, tỷ lệ chuyển đổi và thời gian khách ở lại trên từng trang. Các chỉ số này chỉ thực sự có ý nghĩa khi đã đủ dữ liệu, nên đừng vội kết luận sau vài ngày. Đội ngũ chúng tôi thường đề xuất đánh giá lại sau mỗi chu kỳ khoảng một đến hai tháng, rồi điều chỉnh một hoặc hai điểm mỗi lần để dễ nhận ra tác động.

Áp dụng vào website của bạn thế nào

Bạn nên bắt đầu từ mục tiêu kinh doanh, sau đó chọn ra ba đến bốn kinh nghiệm ưu tiên nhất cho giai đoạn hiện tại. Đừng cố làm hết cùng lúc, vì điều đó thường khiến cả đội ngũ nội bộ lẫn đơn vị thi công bị quá tải. Chúng tôi từng thấy những dự án triển khai dàn trải cuối cùng không hoàn thiện điểm nào, trong khi làm từng bước rõ ràng lại cho kết quả đo được.

Câu hỏi thường gặp

Thiết kế web chuyên nghiệp mất bao lâu?

Tùy quy mô. Website giới thiệu vài trang có thể hoàn thiện trong vài tuần. Website bán hàng với nhiều tính năng thường cần vài tháng, bao gồm cả thời gian chuẩn bị nội dung và kiểm thử trên nhiều thiết bị.

Website có cần responsive nếu khách chủ yếu đến từ máy tính?

Vẫn nên có. Ngay cả khi phần lớn khách dùng máy tính, một tỷ lệ đáng kể vẫn mở trang trên điện thoại. Google cũng đánh giá website chủ yếu theo phiên bản di động, nên bỏ qua responsive là thiệt thòi cho cả người dùng lẫn thứ hạng.

Làm sao biết website đã đạt chuẩn tốc độ?

Hãy dùng công cụ đo tốc độ trang để kiểm tra trên cả điện thoại và máy tính. Nếu thời gian tải vẫn chậm, hãy xem lại kích thước ảnh và số lượng plugin đang chạy trước khi nghĩ đến việc đổi hosting.

Có nên tự làm website để tiết kiệm chi phí không?

Nếu website đơn giản và bạn có thời gian học công cụ, tự làm là lựa chọn hợp lý. Nếu cần tính năng phức tạp hoặc bạn muốn tập trung vào kinh doanh, thuê đơn vị chuyên nghiệp thường đáng giá hơn về lâu dài.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *