Mới đây, đội ngũ chúng tôi rà soát khá nhiều website doanh nghiệp nhỏ đang làm SEO nhưng vẫn loanh quanh ở trang 3 của Google. Điều đáng nói là phần lớn không phải vì thiếu ngân sách. Nguyên nhân thường nằm ở vài sai lầm lặp đi lặp lại, và hầu hết đều có thể tự kiểm tra mà không cần biết lập trình. Trong bài này, chúng tôi sẽ đi qua top 10 sai lầm thường gặp về SEO và marketing online, kèm cách nhận biết và cách khắc phục cụ thể, dựa trên những gì bên mình đã trực tiếp gặp khi làm việc với khách hàng.
Vì sao website đã làm SEO mà vẫn chưa lên top?
Chúng tôi hay ví SEO giống việc chăm một khu vườn. Tưới nhiều nước cũng không giúp cây khỏe nếu đất bị úng. Nhiều chủ website bỏ tiền thuê người làm, nhưng nền móng sai thì khoản đầu tư đó khó sinh lời.
Trước khi đi vào từng lỗi, bạn nên hiểu một điều: SEO không phải thao tác đơn lẻ. Nó là một chuỗi việc liên kết với nhau. Nội dung, kỹ thuật, liên kết và đo lường đều ảnh hưởng lẫn nhau. Sửa một chỗ mà bỏ qua chỗ khác thường không mang lại kết quả rõ ràng.
Khi chọn 10 sai lầm trong bài, chúng tôi dựa trên ba tiêu chí. Thứ nhất, đây là những lỗi đội ngũ gặp thường xuyên ở doanh nghiệp Việt Nam. Thứ hai, bạn có thể tự kiểm tra mà không cần biết code. Thứ ba, các lỗi này đều khắc phục được bằng kiến thức nền tảng. Không phải lỗi nào cũng nghiêm trọng như nhau. Nhưng gộp lại, chúng thường là lý do khiến một website đứng yên suốt nhiều tháng liền.
Bài viết này dành cho ba nhóm người: chủ website, nhân sự marketing nội bộ, và lập trình viên mới bắt đầu làm SEO. Nếu bạn thuộc một trong ba nhóm đó, phần còn lại sẽ có ích cho bạn.
Nhồi từ khóa và quên mất người đang tìm kiếm
Nhồi từ khóa là lỗi cũ nhất nhưng vẫn còn nhiều. Đó là việc lặp đi lặp lại một cụm chữ đến mức câu văn trở nên gượng gạo. Công cụ tìm kiếm hiện nay đã hiểu ngữ nghĩa khá tốt, nên những bài kiểu này thường bị đánh giá là kém chất lượng. Người đọc cũng nhận ra ngay và rời đi.
Sai lầm sâu hơn là viết bài mà không trả lời đúng điều người đọc thực sự muốn biết. Ý định tìm kiếm mới là lý do thật sự khiến người ta gõ một câu hỏi. Ai gõ “thiết kế website giá bao nhiêu” cần con số và cách tính toán. Họ không cần nghe lịch sử ra đời của internet. Khi nhận ra điều này, cách viết sẽ thay đổi hoàn toàn: đi thẳng vào vấn đề, rồi mới mở rộng.
Cách kiểm tra rất đơn giản. Đọc lại đoạn mở đầu và tự hỏi: đoạn này đã trả lời câu hỏi của người đọc chưa? Nếu họ phải kéo xuống rất lâu mới thấy câu trả lời, bạn nên viết lại.
Đội ngũ bên mình từng sửa một trang dịch vụ theo đúng cách này. Chúng tôi chỉ đưa khung giá tham khảo lên ngay đoạn đầu, và thời gian khách ở lại trang tăng rõ rệt. Không cần viết dài hơn, chỉ cần viết đúng chỗ.
Bỏ qua tốc độ tải trang và trải nghiệm trên điện thoại
Phần lớn khách tìm đến website doanh nghiệp nhỏ bằng điện thoại, thường qua mạng di động. Trang tải chậm thì họ rời đi trước khi kịp đọc gì. Tỷ lệ thoát trang tăng lên, và các tín hiệu này cũng ảnh hưởng đến cách Google đánh giá website.
Giao diện chưa được tối ưu cho màn hình nhỏ là lỗi thứ hai. Nút bấm quá nhỏ, chữ dính sát nhau, hình ảnh không co giãn đúng tỷ lệ. Người dùng chỉ cần gặp một lần là đủ để bỏ đi. Một mẹo đơn giản là mở website trên điện thoại thật, thử bấm từng nút bằng ngón cái, thay vì chỉ nhìn qua màn hình máy tính.
Bạn có thể kiểm tra miễn phí bằng PageSpeed Insights và Google Search Console. Điểm số thay đổi theo thời điểm và đường truyền, nên hãy đo nhiều lần và chú ý xu hướng thay vì chỉ nhìn một con số.
Xây backlink kém chất lượng hoặc mua link hàng loạt
Backlink là liên kết từ website khác trỏ về website của bạn. Có thể hiểu nó như những lời giới thiệu từ bên ngoài. Vấn đề là nhiều người hiểu sai và đi mua hàng trăm liên kết từ các mạng lưới spam. Số lượng nhìn có vẻ ấn tượng, nhưng chất lượng gần như bằng không.
Một liên kết có giá trị thường đến từ website cùng chủ đề, có nội dung thật và được gắn trong ngữ cảnh tự nhiên. Chẳng hạn, một quán cà phê được nhắc đến trên blog ẩm thực là liên kết hữu ích. Hàng loạt liên kết từ website bán hàng không liên quan thì khó mang lại giá trị gì. Khi cần tìm nguồn liên kết, hãy tự hỏi: người đọc trang đó có thực sự cần biết về website của tôi không?
Cần nói thẳng: mức độ ảnh hưởng khi có liên kết xấu không có con số chắc chắn. Có trường hợp chỉ mất thứ hạng âm thầm, cũng có trường hợp nặng hơn. Hãy theo dõi thực tế trên website của mình thay vì tin những lời đồn.
Đo lường sai hướng và không theo dõi kết quả
Nhiều doanh nghiệp chỉ nhìn tổng lượt truy cập rồi kết luận chiến dịch thành công. Nhưng lượt truy cập tăng mà không ai gọi điện hay đặt hàng thì khó gọi là thành công. Điều quan trọng là xem từ khóa nào đang mang khách đến, và có bao nhiêu người thực hiện hành động bạn mong muốn.
Một lỗi khác là chưa cài công cụ theo dõi ngay từ đầu. Khi cần đánh giá, dữ liệu đã thiếu hụt. Bạn không biết việc nào giúp ích, việc nào gây hại. Hãy cài đặt sớm, dù chỉ theo dõi vài chỉ số đơn giản.
Liên kết nội bộ rời rạc và bài cũ bị bỏ quên
Liên kết nội bộ giống như biển chỉ đường trong nhà. Nếu các bài liên quan không trỏ đến nhau, khách hàng lẫn công cụ tìm kiếm đều khó tìm ra trang quan trọng. Chúng tôi thường thấy các trang dịch vụ chính gần như không nhận được liên kết nào từ blog, trong khi blog lại có lượng truy cập khá tốt. Đây là nguồn sức mạnh bị lãng phí.
Ví dụ, một bài viết về cách chọn tên miền có thể dẫn người đọc sang trang bán hàng online hiệu quả khi họ đã sẵn sàng làm việc đó. Khi nối được các bài như vậy, mỗi nội dung đều đóng góp cho mục tiêu kinh doanh, thay vì đứng riêng lẻ. Nếu muốn có thêm góc nhìn về việc chọn đúng hướng phát triển, bạn có thể xem chia sẻ kinh nghiệm kinh doanh SEO marketing do đội ngũ bên mình tổng hợp.
Bài cũ lỗi thời cũng là vấn đề. Một bài viết về số liệu của vài năm trước vẫn nằm trên website, người đọc tin vào thông tin sai, và thương hiệu của bạn bị ảnh hưởng. Nên đặt lịch rà soát định kỳ, cập nhật hoặc gỡ bỏ những nội dung không còn đúng.
Bỏ qua chuyện mục tiêu chuyển đổi và quy trình bán hàng
Có một kiểu sai lầm mà chúng tôi thấy khá nhiều: website có lượng truy cập đều đặn nhưng không có đường dẫn rõ ràng để khách làm điều tiếp theo. Không có nút liên hệ nổi bật, không có biểu mẫu ngắn gọn, không có số điện thoại ở vị trí dễ thấy.
Khách vào trang, đọc vài dòng, rồi đi. Chủ website thì nghĩ SEO “không hiệu quả”. Thực ra SEO đã đưa khách đến, chỉ là trang chưa đủ rõ để họ hành động.
Thử làm một bài kiểm tra đơn giản: nhờ một người chưa từng xem website, mở trang chủ rồi hỏi họ muốn làm gì tiếp theo. Nếu họ lúng túng, bạn có việc để làm ngay.
Quy trình kiểm tra website theo 10 sai lầm trên
Bạn không cần làm hết trong một lần. Đội ngũ bên mình thường chia công việc thành bốn bước, mỗi bước một buổi làm việc.
Bước đầu là rà soát nội dung và từ khóa. Đọc lại các trang chính, xem trang nào đang trả lời đúng câu hỏi của khách hàng, trang nào còn lặp chữ hoặc lạc đề.
Bước hai là kiểm tra tốc độ và giao diện di động. Mở website trên điện thoại thật, thử bấm từng nút và xem chữ có dễ đọc không.
Bước ba là rà soát liên kết ngoài và liên kết nội bộ. Kiểm tra xem có liên kết xấu nào đang trỏ về, và các bài liên quan đã được nối với nhau hay chưa.
Bước cuối là thiết lập đo lường cơ bản. Cài công cụ theo dõi, xác định ba chỉ số quan trọng nhất với mục tiêu kinh doanh của bạn.
Khi nào tự làm, khi nào nên nhờ đơn vị chuyên môn?
Phần lớn việc sửa nội dung và đo lường cơ bản bạn hoàn toàn có thể tự làm, chỉ cần kiên nhẫn và dành thời gian mỗi tuần.
Với những việc kỹ thuật sâu như di chuyển website hay xây dựng chiến lược liên kết bài bản, nên nhờ người có kinh nghiệm. Làm sai ở các phần này có thể mất nhiều tháng để khắc phục. Nếu muốn tìm hiểu nền tảng về thiết kế và kỹ thuật web trước khi trao đổi với đơn vị thi công, bạn có thể tham khảo thêm tại Dzr-web. Đây là điểm xuất phát tốt để hiểu cấu trúc cơ bản trước khi đưa ra quyết định.
Khi thuê dịch vụ, hãy yêu cầu báo cáo rõ ràng và tiêu chí đánh giá minh bạch. Đừng ký khi đối tác hứa thứ hạng cụ thể mà không giải thích cách làm.
Sai lầm khi tự học SEO từ nguồn không kiểm chứng
Một lỗi rất phổ biến là tin vào công thức “lên top trong 7 ngày”. Không có công thức nào như vậy đáng tin. SEO cần thời gian, và kết quả đến từ việc làm đều đặn. Những lời hứa nhanh chóng thường đi kèm rủi ro lớn.
Khi học, nên ưu tiên tài liệu chính thức của công cụ tìm kiếm và những người có kinh nghiệm thực tế. Các nguồn hứa hẹn bí kíp thần kỳ thường chỉ đang bán khóa học.
Câu hỏi thường gặp
SEO mất bao lâu mới thấy kết quả?
Thường cần vài tháng để thấy xu hướng rõ ràng, tùy độ cạnh tranh của ngành và tình trạng website hiện tại. Website mới hoặc ngành cạnh tranh cao sẽ chậm hơn.
Có cần mua backlink để lên top không?
Không nên mua hàng loạt. Vài liên kết chất lượng từ website cùng chủ đề có giá trị hơn nhiều so với hàng trăm liên kết rác.
Website nhỏ có nên ưu tiên mobile SEO trước không?
Nên. Phần lớn khách của doanh nghiệp nhỏ tìm kiếm bằng điện thoại, nên tối ưu trải nghiệm di động thường cho hiệu quả nhanh.
Làm sao biết công cụ đo lường đang chính xác?
Hãy so sánh số liệu giữa các công cụ và đối chiếu với hành động thật như số cuộc gọi hoặc đơn hàng. Nếu hai bên lệch nhiều, cần rà lại cài đặt.
Hãy bắt đầu từ việc đơn giản nhất: đọc lại trang chủ và trang dịch vụ, tự hỏi chúng đã trả lời đúng câu hỏi của khách hàng chưa. Sửa được một điều hôm nay còn hơn chờ một chiến dịch hoàn hảo vào tuần sau.